పంచాయతి సెక్రటరీ తెలుగు మెటీరియల్ సోషల్ కంటెంట్ - డి.ఎస్.సి 2014-15 - స్కూల్ అసిస్టెంట్ ఫిజికల్ సైన్స్ కంటెంట్ - డి.ఎస్.సి 2014-15 - స్కూల్ అసిస్టెంట్ APPSC గ్రూప్ 4 తెలుగు మెటీరియల్ APPSC గ్రూప్ 2 తెలుగు మెటీరియల్
TEACHERS' USEFUL INFORMATION AP TEACHER'S G.O'S AND PROCEEDINGS CCE FORMATIVE ASSESSMENT-III 2014-15 CCE SUMMATIVE - II MODEL QUESTION PAPERS 2014-15 DSC NOTIFICATION AP DSC-2014 SYLLABUS DSC MODEL PAPERS Proforma for EHS Premium Declaration DEOs TRANSFERS-GO.RT.NO.260.15.11.2014 EHS-HEALTH CARDS-CONTRIBUTION-NOV14 SALARY-GO.MS210-Dated: 15.11.2014

December 30, 2014

ఆమ్లాలు - క్షారాలు - లవణాలు


                రసాయన సమ్మేళనాలను మూడు తరగతులుగా వర్గీకరించారు. అవి ఆమ్లాలు, క్షారాలు, లవణాలు. వీటికి ఉన్న ప్రత్యేక ధర్మాల వల్ల ఒక తరగతికి మరో తరగతికి మధ్య పరస్పర భేదాలను స్పష్టంగా గుర్తించవచ్చు. ప్రథమంగా లెవోయిజర్ అనే శాస్త్రవేత్త ప్రతి ఆమ్లంలోనూ ఆక్సిజన్ ఒక భాగంగా ఉంటుందని చెప్పారు. ఆక్సిజన్ అంటే ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చేసేదని ఆయన ప్రతిపాదించారు. డేవీ అనే శాస్త్రవేత్త ఈ ప్రతిపాదన సరైంది కాదని, HCl ఆమ్ల తయారీలో ఆక్సిజన్ లేదని నిరూపించారు.

                నిత్యం మనం ఉపయోగించే నిమ్మరసం, చింతపండు, ఉసిరికాయ, వెనిగర్ లాంటి పదార్థాలు పుల్లగా ఉండటానికి కారణం అవి ఆమ్లాలను కలిగి ఉండటమే. మానవులు, జంతువుల్లో ఉండే జీర్ణరసాలు కూడా ఆమ్లాలను కలిగి ఉంటాయి. తడి సున్నం, కాస్టిక్ సోడా లాంటి పదార్థాలు క్షార ధర్మాలను కలిగి ఉంటాయి. 

ఆమ్లం అంటే: ఆమ్లం (Acid) ను 'acere' (అంటే పుల్లనిది) అనే లాటిన్ పదం నుంచి తీసుకున్నారు.నీలి లిట్మస్ కాగితాన్ని ఆమ్లాలు ఎరుపు రంగులోకి మారుస్తాయి

¤ ఆమ్లాలకు ఉదాహరణ HCl, H2SO4, CH3COOH, H3PO4 మొదలైనవి.

1. అలోహాలను H2తో చర్య జరిపినప్పుడు ఆమ్లాలు ఏర్పడతాయి. 
           ఉదా:     H2     +        Cl2       →           2HCl
                    హైడ్రోజన్           క్లోరిన్               హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్

2. అలోహ ఆక్సైడ్‌లను నీటిలో కరిగించినప్పుడు ఆమ్లాలు ఏర్పడతాయి. 
     ఉదా:       SO2             +      H2O      →       H2SO3
              సల్ఫర్‌డైఆక్సైడ్              నీరు                   సల్ఫ్యూరస్ 

మరికొన్ని ఉదాహరణలు 
I) SO2 + H2O →   H2SO3 (సల్ఫ్యూరస్ ఆమ్లం)
II) SO3 + H2O→    H2SO4 (సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం దీన్ని రసాయనాల రాజు అంటారు)
III) CO2 + H2O →   H2CO3 (కార్బొనిక్ ఆమ్లం)
VI) P2O5 + 3H2O→    2H3PO4 (ఫాస్ఫోరిక్ ఆమ్లం)

V) N2O3 + H2O→    2HNO2 (నైట్రస్ ఆమ్లం)

ఆమ్లం ఆమ్లాల ధర్మాలు: 
1. ఆమ్లాలు రుచికి పుల్లగా ఉంటాయి. 

2. ఆమ్లాలు Zn, Mg లాంటి లోహాలతో చర్య పొంది హైడ్రోజన్ వాయువును విడుదల చేస్తాయి. 

    ఉదా:   2HCl + Mg  →  MgCl2 + H2 ↑
3. ఆమ్లాలు కార్బొనేట్, బైకార్బొనేట్‌లతో చర్య జరిపినప్పుడు దివీ2 విడుదలవుతుంది. 

    ఉదా:  Na2CO3  + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2O
              NaHCO3 + HCl  →  NaCl + CO2 + H2O

4. లోహ ఆక్సైడ్‌లతో ఆమ్లాలు చర్య జరిపి లవణాలు, నీటిని ఏర్పరుస్తాయి. 
    ఉదా: 2HCl + CuO  →  CuCl2 + H2O

5. ఆమ్లాలు, క్షారాలతో చర్యపొంది నీటిని, లవణాలను ఏర్పరుస్తాయి. 
    ఉదా: HCl + NaOH → NaCl + H2O

సూచికల రంగుల్లో మార్పులు: 
               ఆమ్ల, క్షార లేదా తటస్థ మాధ్యమంలో వాటి రంగులను మార్చేది సూచిక (Indicator). ఆమ్లాలు సూచికల రంగులను కింది విధంగా మారుస్తాయి. 

సూచిక
రంగులో కలిగే మార్పు
From
To
లిట్మస్
మిథైల్ ఆరెంజ్
ఫినాఫ్తలీన్
నీలం
ఆరెంజ్ లేదా పసుపు
గాఢమైన గులాబీ
(deep pink)
ఎరుపు
ఎరుపు లేదా గులాబీ
రంగులేని
(Colourless)


6. ఆమ్ల జల ద్రావణాలు విద్యుత్ వాహకతను ప్రదర్శిస్తాయి. 

క్షారం: సబ్బుల మృదువైన స్పర్శను కలిగి ఉండేవి క్షారాలు. లోహ ఆక్సైడ్‌లు లేదా లోహ హైడ్రాక్సైడ్‌లు క్షార ధర్మాలను కలిగి ఉంటాయి. 

క్షారాల తయారీ: 
1. లోహం + ఆక్సిజన్  →  లోహ ఆక్సైడ్ 
    ఉదా:   2Mg + O2  →  2MgO (క్షారధర్మం)

2. లోహ ఆక్సైడ్‌లను నీటిలో కరిగించినప్పుడు క్షారాలు ఏర్పడతాయి. 
    ఉదా:   MgO + H2O  →  Mg(OH)2

క్షారాల ధర్మాలు: 
1. క్షారాలను వేడి చేసినప్పుడు లోహాక్సైడ్, నీరు ఏర్పడతాయి. 
   ఉదా:   Ca(OH)2  →  CaO+H2O

2. క్షారాలు, ఆమ్లాలతో చర్య పొంది లవణాలు, నీటిని ఏర్పరుస్తాయి.
    ఉదా:   NaOH + HCl  →  NaCl + H2O

3. క్షారాల జల ద్రావణాలు విద్యుత్ వాహకతను ప్రదర్శిస్తాయి.

సూచికలు: 
              ఏదైనా ద్రావణానికి సూచికలను కలిపినప్పుడు, మారిన రంగు ద్వారా ఆ ద్రావణం ఆమ్ల లేదా క్షార ధర్మం కలిగి ఉందో తెలుసుకోవచ్చు. క్షారాలు సూచికల రంగులను కింది విధంగా మారుస్తాయి. 
                                    సూచికలు                            మారిన రంగు 
                                  ఎర్ర లిట్మస్                               నీలిరంగు                                                      మిథైల్ ఆరెంజ్                          పసుపు 
                                  ఫినాఫ్తలీన్                                గాఢమైన గులాబీ 
                                   
                                 
అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం: స్వీడన్ దేశస్థుడైన అర్హీనియస్ 1887లో అయనీకరణ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. నీరు వివిధ పదార్థాలను తనలో కరిగించుకొని వాటిని స్వతంత్ర అయాన్లుగా మారుస్తుందని చెప్పాడు. 

అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం జల ద్రావణంలో హైడ్రోజన్ (H+) అయాన్లను ఇచ్చేవి ఆమ్లాలు, హైడ్రాక్సైడ్ అయాన్లను (OH-) ఇచ్చేవి క్షారాలు. 

ఉదా:    HCl  →  H+ + Cl-
            (ఆమ్లం) 

            NaOH   →   Na+ + OH-
           (క్షారం) 

అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం - లోపాలు: 
1. ఈ సిద్ధాంతం కేవలం నీటిలో కరిగే పదార్థాల స్వభావాన్ని గురించి మాత్రమే వివరిస్తుంది. నీటిలో కరగని పదార్థాలు, ఇతర ద్రావణిల్లో కరిగే పదార్థాల స్వభావాన్ని గురించి వివరించలేదు.

2.CO2, SO2, SO3 లాంటి కొన్ని పదార్థాలు స్వతహాగా H+ అయాన్లను కలిగి ఉండకపోయినప్పటికీ ఇవి ఆమ్ల ధర్మాలను ప్రదర్శిస్తాయి. 

3. SiO2 నీటిలో కరగనప్పటికీ ఆమ్ల స్వభావం కలిగి ఉంది. 

4. CaCO3 నీటిలో కరగనప్పటికీ క్షార స్వభావం కలిగి ఉంది. 

తటస్థీకరణం: 
              అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం H+, OH- అయాన్ల కలయికతో H2O ఏర్పడటాన్ని తటస్థీకరణం అంటారు. ఒక మోల్ H+ అయాన్లు, 1 మోల్ OH- అయాన్లతో కలసినప్పుడు విడుదలయ్యే ఉష్ణాన్ని తటస్థీకరణోష్ణం అంటారు. దీని విలువ  13.7 K.Cal/Mole. 
                                  H+ + OH- → H2O + 13.7 K.Cal/Mole 

              అలాగే ఒక మోల్ ఆమ్లం, ఒక మోల్ క్షారంతో చర్య జరిపినప్పుడు వెలువడే ఉష్ణాన్ని తటస్థీకరణోష్ణంగా నిర్వచిస్తారు. 

     HCl       +    NaOH    →     NaCl        +     H2O + 13.7 K.Cal/Mole
   (ఆమ్లం)         (క్షారం)             (లవణం)            (నీరు)

నీటి అయనీకరణం: 
              ఒక పదార్థం అయాన్లుగా మారే ప్రక్రియను అయనీకరణం అంటారు. నీరు అయనీకరణం చెంది H+, OH-  అయాన్‌లను ఇస్తుంది. 
                   
ఏర్పడిన H+, OH-  అయాన్ల మధ్య సమతాస్థితి ఉంటుంది. H+ అయాన్ల గాఢత, OH- అయాన్ల గాఢతకు సమానమయ్యే స్థితినే సమతాస్థితి అంటారు. 250C వద్ద ఈ గాఢత విలువ 10-7 మోల్ అయాన్/లీటరు. 

నీటి అయానిక లబ్దం (Kw): 
              ఒక మోల్ నీటిలో ఉన్న H+, OH- అయాన్ల గాఢతల లబ్దాన్ని నీటి అయానిక లబ్దం (Kw) అంటారు. 250C వద్ద దీని విలువ 1.0 × 10-14 మోల్ అయాన్2/లీటరు. 

KW= [ H+ ] × [ OH- ]

'Kw' ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడే అంశం.


హైడ్రోజన్ అయాన్ గాఢత PH విలువ: 
ఆమ్లం లేదా క్షారం గాఢతను కొలవడానికి PH మానాన్ని 1909లో సోరెన్‌సన్ ప్రతిపాదించారు. ఒక ద్రావణంలోని H+ అయాన్ల గాఢత రుణ సంవర్గమానాన్ని PH అని నిర్వచించారు. 

pH = - log[ H+ ]


      


PH స్కేలు: PH < 7 అయితే ద్రావణాలు ఆమ్ల స్వభావాన్ని, PH > 7 అయితే క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 

PH = 7 అయితే వాటిని తటస్థ ద్రావణాలు అంటారు. 
(ఉదా: స్వచ్ఛమైన నీరు)




ఆమ్ల, క్షార బలాలు: 
ఒక ఆమ్ల లేదా క్షార బలాన్ని అయనీకరణ అవధిని బట్టి నిర్ణయిస్తారు. 

సంపూర్ణంగా (100%) అయనీకరణం చెందే ఆమ్లాలు బలమైన ఆమ్లాలు. 
(ఉదా:  HCl )
బలమైన  ఆమ్లాలు హైడ్రోజన్ అయాన్‌లను (H+) ఇస్తాయి

అసంపూర్ణంగా (100% కంటే తక్కువ) అయనీకరణం చెందేవి బలహీనమైన ఆమ్లాలు. 
(ఉదా:  CH3COOH).

అదే విధంగా 100% అయనీకరణం చెందే క్షారాలు బలమైన క్షారాలు. 
(ఉదా:  NaOH)
బలమైన క్షారలు OH- అయాన్‌లను ఇస్తాయి

100%  కంటే తక్కువ అయనీకరణం చెందే క్షారాలను బలహీన క్షారాలు అంటారు. 
(ఉదా:  NH4OH) 

0 comments:

Post a Comment

 10th Class Model Papers and Weight-age for AP New Syllabus Old Pattern Exams for 2014-15

No    SUBJECT                                  Download

 

1     SOCIAL STUDIES                         CLICK HERE

2     TELUGU                                               CLICK HERE

3     HINDI                                                   Click here

4     ENGLISH                                            Click here

5     MATHEMATICS                              Click here

6     PHYSICAL SCIENCES                Click here

7     BIOLOGICAL SCIENCES          Click here

8     URDU                                                     Click here

Heartly Welcome

Heartly Welcome

DA / HRA CALCULATOR

DA / HRA Calculator
Basic Pay:
DA / HRA %:

AP STATE UPDATES

CTR BADI UPDATES

 

Find Your Employee Id

Employee Name (Without Initials):
     Date Of Birth(dd-mm-yyyy):     

                                                             

PRAN CARD STATUS

Aadhaar Centers

Sucessful Isro

Thank You Visit Again

Thank You Visit Again