పంచాయతి సెక్రటరీ తెలుగు మెటీరియల్ సోషల్ కంటెంట్ - డి.ఎస్.సి 2014-15 - స్కూల్ అసిస్టెంట్ ఫిజికల్ సైన్స్ కంటెంట్ - డి.ఎస్.సి 2014-15 - స్కూల్ అసిస్టెంట్ APPSC గ్రూప్ 4 తెలుగు మెటీరియల్ APPSC గ్రూప్ 2 తెలుగు మెటీరియల్
TEACHERS' USEFUL INFORMATION AP TEACHER'S G.O'S AND PROCEEDINGS CCE FORMATIVE ASSESSMENT-III 2014-15 CCE SUMMATIVE - II MODEL QUESTION PAPERS 2014-15 DSC NOTIFICATION AP DSC-2014 SYLLABUS DSC MODEL PAPERS Proforma for EHS Premium Declaration DEOs TRANSFERS-GO.RT.NO.260.15.11.2014 EHS-HEALTH CARDS-CONTRIBUTION-NOV14 SALARY-GO.MS210-Dated: 15.11.2014

January 07, 2015

కొలతలు - ప్రమాణాలు

కొలతలు - ప్రమాణాలు

భౌతికరాశులు రెండు రకాలు.
1) మూలరాశులు  2) ఉత్పన్న రాశులు.
మూలరాశులు: ఇవి ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడవు.
ఉదా: పొడవు, ద్రవ్యరాశి, కాలం.
ఉత్పన్న రాశులు: ఇవి మూలరాశులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఉదా: వేగం, వైశాల్యం, సాంద్రత మొదలైనవి.
కొలత పద్ధతులు: ఇవి మూడు రకాలు. 1) F.P.S. పద్ధతి 2) C.G.S. పద్ధతి 3) M.K.S. పద్ధతి. M.K.S. పద్ధతిని ప్రస్తుతం SI అంటే ఇంటర్నేషనల్ సిస్టమ్ ఆఫ్ యూనిట్స్‌గా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినియోగిస్తున్నారు.
            మూలరాశులు - వాటి ప్రమాణాలు

కొలత పద్ధతి         పొడవు  ద్రవ్యరాశి  కాలం

F.P.S.                  అడుగు  పౌండు  సెకన్

C.G.S.            సెంటీమీటరు  గ్రాము  సెకన్

M.K.S.             మీటరు  కిలోగ్రాము     సెకన్
కొన్ని నిర్వచనాలు

» మీటరు: మీటరును సాధారణ క్రిప్టాన్ పరమాణువు విడుదల చేసే నారింజపండు రంగు కాంతి తరంగదైర్ఘ్యానికి 1650763 రెట్లుగా నిర్వచించారు. నూతన నిర్వచనం ప్రకారం శూన్యయానకంలో ఒక సెకన్‌లో కాంతి ప్రయాణం చేసే దూరంలో 299,792,458వ భాగమే ఒక మీటరు.

» కిలోగ్రాం: ప్యారిస్‌లోని సివియర్స్ మ్యూజియంలో ఉన్న ప్లాటినం ఇరీడియం మిశ్రమ లోహపు ముద్ద ద్రవ్యరాశికి సమానం.

» సెకన్: సగటు సౌరదినంలో 86,400 వంతు కాలం లేదా సగటు నక్షత్రదినంలో 86,164.1 వ వంతు సెకన్‌కు సమానం లేదా సీజియం 133 పరమాణువు 919,26,31,770 కంపనాలు చేయడానికి పట్టే కాలంతో సమానం.

 SI పద్దతిలో మూలరాశులు - వాటి ప్రమాణాలు

మూలరాశి                     ప్రమాణం    గుర్తు

పొడవు                             మీటరు                       m

ద్రవ్యరాశి                         కిలోగ్రాం  Kg

కాలం                               సెకన్  s

ఉష్ణగతిక ఉష్ణోగ్రత              కెల్విన్                        K

కాంతి తీవ్రత                      కాండిలా                    Cd

విద్యుత్ ప్రవాహం               ఆంపియర్    A

పదార్థ పరిమాణం               మోల్    mole

సమతల కోణం                 రేడియన్  rad

ఘనకోణం                      స్టెరేడియన్  Sr  

  శాస్త్రజ్ఞుల పేర్లతో ఉన్న ప్రమాణాలు

రాశి పేరు                          ప్రమాణం    సంకేతం

శక్తి                                     జౌల్  J
బలం                              న్యూటన్  N
పీడనం  పాస్కల్     Pa  

సామర్థ్యం                        వాట్  W
పౌనఃపున్యం  హెర్ట్     Hz

విద్యుత్                       పొటెన్షియల్                      V  
విద్యుత్ ఆవేశం  కూలూంబ్   C

కెపాసిటెన్స్                    ఫారడ్  F
అయస్కాంత అభివాహం  వెబర్       Wb

విద్యుత్ అయస్కాంత       ప్రేరణ హెన్రీ    H
విద్యుత్ నిరోధం          ఓం                         

ప్రకాశ అభివాహం      ల్యూమెన్                      lm  


వివిధ రకాల పరికరాలు - కొలతలు

» వెర్నియర్ కాలిపర్స్: 1630లో పాల్ వర్నియర్ అనే శాస్త్రవేత్త వెర్నియర్ కాలిపర్స్‌ను నిర్మించాడు. ఒక పరికరం ఉపయోగించి కొలవగలిగే అతి చిన్న పరిమాణాన్ని దాని కనీస కొలత (L.C.) అంటారు. వెర్నియర్ కాలిపర్స్ కనీస కొలత 0.1 mm (లేదా) 0.01 cms.

                 

» వెర్నియర్ సూత్రం: 'n' వెర్నియర్ విభాగాల సంఖ్య (n -1) ప్రధాన స్కేలు విభాగాల సంఖ్యకు సమానం. అంటే 10 వెర్నియర్ విభాగాలు 9 ప్రధాన స్కేలు విభాగాలకు సమానం అవుతాయి.

ఉపయోగాలు: వెర్నియర్ కాలిపర్స్‌ను ఉపయోగించి స్తూపం పొడవు, వ్యాసం, బోలుగొట్టాలు, పరీక్ష నాళిక లోపలి వ్యాసాలను కొలవచ్చు.

శూన్యాంశ దోషాలు
(i) శూన్యాంశ దోషం లేనప్పుడు: రెండు దవడల మధ్య వస్తువు లేనప్పుడు వెర్నియర్ స్కేలులోని శూన్య విభాగం, ప్రధాన స్కేలులోని శూన్య విభాగంతో ఏకీభవిస్తే ఆ వెర్నియర్ కాలిపర్స్‌లో శూన్యాంశ దోషం లేదని అంటారు.

(ii) ధన శూన్యాంశ దోషం: వెర్నియర్ స్కేలులోని శూన్య విభాగం, ప్రధాన స్కేలులోని శూన్య విభాగంతో ఏకీభవించకుండా కుడివైపు ఉంటే అలాంటి దోషాన్ని ధన శూన్యాంశ దోషం అంటారు. అపుడు సవరణ రుణాత్మకంగా ఉంటుంది.

(iii) రుణ శూన్యాంశ దోషం: వెర్నియర్ శూన్య విభాగం, ప్రధాన స్కేలులోని శూన్య విభాగంతో ఏకీభవించకుండా, దానికి ఎడమవైపు ఉంటే దాన్ని రుణ శూన్యాంశ దోషం అంటారు. అప్పుడు సవరణ ధనాత్మకంగా ఉంటుంది.

స్తూపం పొడవు లేదా వ్యాసాన్ని నిర్ణయించడం
వెర్నియర్ కాలిపర్స్ ను ఉపయోగించి స్తూపం పొడవు లేదా వ్యాసాన్ని కనుక్కోవడానికి ఉపయోగించే సూత్రం = ప్రధాన స్కేలు రీడింగు + (ఏకీభవిస్తున్న వెర్నియర్ విభాగం × కనీస కొలత)
స్తూపం పొడవు = MSR + (VCD × L.C) అవుతుంది.

సమస్య-1: వెర్నియర్ స్కేలులో '20' వెర్నియర్ స్కేలు విభాగాలున్నాయి. ప్రధాన స్కేలు మీద 1 సెం.మీ.ను 20 సమాన భాగాలుగా చేశారు. వెర్నియర్ కనీసపు కొలతను కనుక్కోండి.
సాధన: సమస్య నుంచి 1 ప్రధాన స్కేలు రీడింగు
(S)=  =0.05 సెం.మీ.
వెర్నియర్ విభాగాల సంఖ్య (N) = 20
కనీస కొలత (L.C.) = = 0.0025 సెం.మీ.

సమస్య-2: వెర్నియర్ కాలిపర్స్‌లో వెర్నియర్ శూన్య విభాగం ప్రధాన స్కేలుపై 3.2 సెం.మీ., 3.3 సెం.మీ.ల మధ్య ఉంది. వెర్నియర్ స్కేలుపై '5'వ విభాగం ఏకీభవిస్తోంది. కనీస కొలత 0.01 సెం.మీ. అయితే ఆ వస్తువు పొడవెంత?
సాధన: సమస్య నుంచి ప్రధాన స్కేలు రీడింగు (MSR) = 3.2 సెం.మీ.
ఏకీభవిస్తున్న వెర్నియర్ విభాగం (VCD) = 5
కనీస కొలత (L.C.) = 0.01 సెం.మీ.
 వస్తువు పొడవు = MSR + (VCD × L.C.) = 3.2 + (5 × 0.01) = 3.25 సెం.మీ.

స్క్రూగేజ్
స్క్రూగేజ్ మరసీల నిర్మాణం మీద ఆధారపడి పని చేస్తుంది. దీని కనీస కొలత 0.01 మి.మీ. లేదా 0.001 సెం.మీ. దీని సాయంతో వస్తువు మందాన్ని లేదా వ్యాసాన్ని కొలవచ్చు. ఇందులో తలస్కేలు, పిచ్ స్కేలు ఉంటాయి.

                 

» మరభ్రమణాంతరం లేదా మరసీల పిచ్ (P): మరసీల ఒక పూర్తి భ్రమణం చేసినప్పుడు, మర కదిలే దూరాన్ని మరసీల పిచ్ అంటారు. ఇది మరసీలలోని రెండు గాడుల మధ్య దూరానికి సమానం.



» స్క్రూగేజ్ - శూన్యాంశ దోషాలు: స్క్రూగేజ్ లోని S1, S2 దండాల మధ్య ఎలాంటి వస్తువు లేనప్పుడు తలస్కేలులోని శూన్య విభాగం, పిచ్ స్కేలులోని శూన్య విభాగంతో ఏకీభవించినట్త్లెతే శూన్యాంశ దోషం లేదని అంటారు.


» ధన శూన్యాంశ దోషం: పిచ్ స్కేలులోని సూచీరేఖ కంటే తల స్కేలులోని శూన్య విభాగం దిగువగా ఉంటే అది ధన శూన్యాంశ దోషం అవుతుంది. సవరణ రుణాత్మకం.

» రుణ శూన్యాంశ దోషం: పిచ్ స్కేలులోని సూచీరేఖ కంటే తల స్కేలులోని శూన్య విభాగం ఎగువన ఉంటే అది రుణశూన్యాంశ దోషం అవుతుంది. సవరణ ధనాత్మకం.

స్ర్కూగేజిని ఉపయొగించి ఏదైనా వస్తువు మందం లేదా తీగ వ్యాసం కనుక్కోవడానికి సూత్రం = పిచ్ స్కేలు రీడింగు + (తల స్కేలు రీడింగు × కనీస కొలత)
d = PSR + (HSR × L.C) అవుతుంది.

సమస్య-1: తలస్కేలు విభాగాలు 200 గాను, మర '5' చుట్లు తిరిగినప్పుడు మరదండం 5 mm కదిలేటట్లు ఉన్న ఒక స్క్రూగేజ్ కనీస కొలత ఎంత?
సాధన: సమస్య నుంచి తలస్కేలు విభాగాలు (N) = 200, మర కదిలిన దూరం (x) = 5
mm, మర తిరిగిన చుట్ల సంఖ్య (n) = 5

సున్నితపు త్రాసు
వస్తువు ద్రవ్యరాసులను కచ్చితంగా కొలవడానికి ప్రయోగశాలలో సున్నితపు త్రాసును ఉపయోగిస్తారు. దీన్ని ఉపయోగించి కొలవగలిగే కనీస కొలత 1 మిల్లీగ్రాము.

                  
1 మిల్లీగ్రాము వరకు పదార్ద ద్రవ్యరాసిని కన్నుకోవడానికి సూత్రం = HRP వద్ద ద్రవ్యరాసి + P

ఇక్కడ HRP = హెచ్చు విరామ స్థానం
P = HRP వద్ద కలపాల్సిన ద్రవ్యరాశి



X = ZRP;      Y= HRP;     Z = LRP


వివిధ రకాల త్రాసులు

» స్ప్రింగ్ త్రాసు: ఒక వస్తువు భారాన్ని కనుక్కోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది. డాక్టర్లు సంపీడన స్ప్రింగ్ త్రాసును ఉపయోగిస్తారు.

» టేబుల్ త్రాసు: దీన్ని తపాలా కార్యాలయాల్లో ఉపయోగిస్తారు.

» ప్లాట్‌ఫామ్ కాటా: రైల్వే స్టేషన్‌లలో వస్తువుల భారాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు.

» ఎలక్ట్రానిక్ బ్యాలెన్స్: బంగారు, వెండి వర్తకులు ఉపయోగిస్తారు.

» మైక్రోబ్యాలెన్స్: పదార్థ ద్రవ్యరాశిని 1 మైక్రోగ్రామ్ వరకు తూచడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

సామాన్య లోలకం, లోలక సూత్రాలు
సామాన్య లోలకాన్ని ఉపయోగించి ఒక ప్రదేశపు గురుత్వ త్వరణం (g)ని నిర్ధారించవచ్చు. లోలక సూత్రాలు 3. అవి: 1) డోలనావర్తన కాలం కంపన పరిమితిపై ఆధారపడదు. 2) డోలనావర్తన కాలం గోళం బరువు, ఆకారం, పరిమాణం లాంటి అంశాలపై ఆధారపడదు. 3) డోలనా వర్తనకాలం ఆ లోలక పొడవు వర్గమూలానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. అంటే



 = స్థిర సంఖ్య అవుతుంది.
» సెకన్‌ల లోలకం: ఏ లోలకం డోలనావర్తన కాలం '2' సెకన్‌లు ఉంటుందో దాన్ని సెకన్‌ల లోలకం అంటారు. దీని పొడవు 1 మీటరు ఉంటుంది.
                                     కొన్ని విలువలు

1 గ్రాము భారం (గ్రా.భా.)                                   = 980 డైనులు

1 కి.గ్రా. భారం                                                  = 9.8 న్యూటన్లు

1 కిలోమీటరు                                                  = 1000 మీటర్లు

1 మీటరు                                                         = 100 సెం.మీ.

1 టన్ను                                                           = 1000 కిలోలు

1 మిల్లీగ్రాము           = 10-3 గ్రాములు                = 10-6 కి.గ్రా.


» కొలపాత్రలు: ద్రవాల ఘనపరిమాణాలను కొలవడానికి కొలపాత్రలను ఉపయోగిస్తారు. కొలజాడీని ఉపయోగించి ద్రవాల ఘనపరిమాణాన్ని మిల్లీలీటర్లలో కొలుస్తారు. బ్యూరెట్, పిప్పెట్‌లను ఉపయోగించి కావలసిన స్థిర ఘనపరిమాణం ఉన్న ద్రవాలను కొలవచ్చు. వీటిలో ద్రవతలం పైకి వంపు తిరిగి ఉంటుంది. దీన్ని మినిస్కస్ అంటారు.

సాంద్రత, తారతమ్య సాంద్రత
       ప్రమాణ ఘనపరిమాణం ఉన్న పదార్థ ద్రవ్యరాశిని సాంద్రత అంటారు. సాంద్రత పదార్థ ద్రవ్యరాశికి, దాని ఘనపరిమాణానికి ఉండే నిష్పత్తి. దీన్ని గ్రామ్/సెం.మీ3 లేదా కి.గ్రా./మీ3 లలో కొలుస్తారు.

       పదార్థ సాంద్రతకు, నీటి సాంద్రతకు ఉన్న నిష్పత్తిని తారతమ్య సాంద్రత లేదా సాపేక్ష సాంద్రత అంటారు. దీనికి ప్రమాణాలు లేవు.  

పదార్దం           సాంద్రత               సాంద్రత                తారతమ్య
                       CGS                   MKS                 సాంద్రత

నీరు                   1                      1 ×103                  -

కిరోసిన్              0.8                   0.8 ×103              0.8

పాదరసం          13.6                 13.6 ×103            13.6

బంగారం           19.3                 19.3 ×103            19.3

హైడ్రోజన్        8.9 × 10 -5           8.9 ×10-2             -

0 comments:

Post a Comment

 10th Class Model Papers and Weight-age for AP New Syllabus Old Pattern Exams for 2014-15

No    SUBJECT                                  Download

 

1     SOCIAL STUDIES                         CLICK HERE

2     TELUGU                                               CLICK HERE

3     HINDI                                                   Click here

4     ENGLISH                                            Click here

5     MATHEMATICS                              Click here

6     PHYSICAL SCIENCES                Click here

7     BIOLOGICAL SCIENCES          Click here

8     URDU                                                     Click here

Heartly Welcome

Heartly Welcome

DA / HRA CALCULATOR

DA / HRA Calculator
Basic Pay:
DA / HRA %:

AP STATE UPDATES

CTR BADI UPDATES

 

Find Your Employee Id

Employee Name (Without Initials):
     Date Of Birth(dd-mm-yyyy):     

                                                             

PRAN CARD STATUS

Aadhaar Centers

Sucessful Isro

Thank You Visit Again

Thank You Visit Again